Tłumaczenie w sądzie: jak się przygotować

Tłumaczenia ustne dla sądów realizowane przez tłumaczy przysięgłych należą do trudnych zleceń. Przed każdą rozprawą należy zapoznać się z aktami sprawy, co wymaga czasu na przygotowanie się, który nie jest wynagradzany. Dodatkowo od tłumacza w sądzie wymaga się ciągłej dostępności oraz bezbłędnego przekładu.

Wielu tłumaczy usilnie unika, więc brania udziału w rozprawach w charakterze tłumacza ustnego. Są to niełatwe zadania rozliczane wg stawek z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2023 r. (Dziennik Ustaw z 26.10.2023 r., poz. 2316), które można znaleźć tutaj. Standardowo za godzinę pracy tłumacz otrzymuje 74,94 zł.

Sam mam również za sobą zlecenia tego typu i chętne pokażę, jak w praktyce odbywa się współpraca tłumaczy przysięgłych z sądami w Polsce, by dodać otuchy młodym adeptom. Sam chętnie znałbym odpowiedź na wszystkie nurtujące mnie pytania przed pierwszą rozprawą.

Najczęściej wygląda to w następujący sposób:

Wezwanie tłumacza na rozprawę sądową i przygotowanie do tłumaczenia w sądzie

• Sekretariat Sądu zwraca się telefonicznie do tłumacza przysięgłego z prośbą o tłumaczenie. Sekretarka podaje termin i tematykę oraz pyta o możliwość wykonania przekładu. Jeśli podczas rozmowy nie zostanie podana tematyka rozprawy, należy doprecyzować.
• Tłumacz zgadza się na proponowany termin lub odmawia, co ma obowiązek odnotować w repertorium z podaniem powodu odmowy. Jeśli tłumacz wyraził zgodę, otrzyma listownie wezwanie na rozprawę w charakterze tłumacza.
• W wezwaniu tłumacza na rozprawę znajduje się krótki opis sprawy oraz data i termin. Można na nim znaleźć również dane osoby do kontaktu.
• Aby tłumaczenie rozprawy przebiegło sprawnie, warto zapoznać się z aktami sprawy. W tym celu należy skontaktować się z Sekretariatem Sądu w celu umówienia wizyty w Czytelni Akt. Należy zabrać ze sobą dokument tożsamości i przygotować się na standardowe procedury bezpieczeństwa w Sądach: bramki przy wejściu oraz ochrona. Podczas czytania akt można również robić zdjęcia, jeśli wcześniej uzyskało się odpowiednią zgodę (należy złożyć na miejscu wniosek). Każda wizyta w czytelni Akt, jest odnotowywana i dokumentowana podpisem.

Przybycie tłumacza, tłumaczenie podczas rozprawy

• Należy zjawić się w podanym terminie w budynku Sądu. Najlepiej przyjąć margines 10-15 minut, by uniknąć zbytniego pośpiechu. Jeśli zadanie tłumacza to tłumaczenie ustne zeznań świadka, istnieje duże prawdopodobieństwo, że rozprawa rozpocznie się od tych zeznań. Sąd wybiera taką kolejność, by jak najszybciej zwolnić zarówno tłumacza jak i świadka.
• Na początku Sędzia wzywa tłumacza i świadka, aby zajęli należne im miejsce za barierkami. Następuje krótkie sprawdzenie danych osobowych. Należy mieć przy sobie zaświadczenie o wpisie na listę tłumaczy przysięgłych i dokument tożsamości.
• Po sprawdzeniu danych następuje krótka przysięga, w której tłumacz zobowiązuje się do zgodnego z prawdą przekładu. Po przysiędze tłumacza i przykładowo świadka rozpoczynają się zeznania, najczęściej w formie pytań i odpowiedzi. Pytania zadaje najczęściej Sędzia lub strony postepowania.
• Tłumacz stojąc obok świadka tłumaczy pytania Sędziego na język obcy i odpowiedzi świadka na język polski. Zarówno odpowiedzi jak i pytania są protokołowane, należy więc dbać o krótkie i zwięzłe formy wypowiedzi. Po przetłumaczeniu całości zeznań i dodatkowych pytań stron, tłumacz i świadek zostaną zwolnieni.

Rachunek tłumacza za tłumaczenie w sądzie

Rachunek za tłumaczenie w sądzie wystawia się w ciągu maks. 3 dni od daty tłumaczenia, o czym informuje ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:

Wniosek o przyznanie należności, o których mowa w ust. 1, składa się ustnie do protokołu lub na piśmie, w terminie 3 dni od dnia zakończenia czynności z udziałem osoby uprawnionej do tych należności, a w przypadku osoby, o której mowa w art. 88 – z udziałem świadka, któremu ona towarzyszyła.

Czytaj więcej w Systemie Informacji Prawnej LEX

Należy pilnować tego terminu, gdyż osoby, które nie zgłosiły żądania w tym terminie, tracą prawo przyznania im tych należności.

Rachunek można wystawić jako osoba prywatna, nieprowadząca działalności gospodarczej lub jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Rachunek należy wystawić w dwóch egzemplarzach, ponieważ jeden z nich trafi do akt.

Jeśli chodzi o wzór rachunku nie ma jednego obowiązującego. Najważniejsze jednak, by rachunek wystawiany przez osobę prywatną, zawierał wszystkie dane konieczne do odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy oraz oświadczenie o zaliczeniu tych dochodów, do dochodów z działalności wykonywanej osobiście. Rachunek osoby prywatnej musi więc zawierać dane o właściwym urzędzie skarbowym oraz dane personalne , a także datę i podpis.

Wynagrodzenie za wykonane tłumaczenie jest przelewane na konto, po sprawdzeniu rachunku przez Sąd.

Wyłączenie odpowiedzialności: Podane powyżej informacje nie stanowią porady prawnej, służą jedynie celom informacyjnym. Procedury mogą się różnić w konkretnym przypadku. Artykuł stanowi wyłącznie odzwierciedlenie moich osobistych doświadczeń.